Skip to content

Fokupers Fasilita Diálogu Entre Feto Sobrevivente VBJ no Autoridade Lokál sira iha Munisípiu Bobonaro

Fokupers Fasilita Diálogu Entre Feto Sobrevivente VBJ no Autoridade Lokál sira iha Munisípiu Bobonaro. Foto:Lensa Fokupers. Data: 11/11/2026

Bobonaro, 11 Novembru 2026 – Relasiona ho selebra Loron Nasionál Feto no halo reflesaun ba tinan 50 movimentu feto iha Timor-Leste, Fokupers organiza diálogu entre feto sobrevivente Violénsia Bazeia ba Jéneru (VBJ) no autoridade lokál sira iha Munisípiu Bobonaro. atividade ne’e hala’o iha Salaun Postu Administrasaun Maliana no hetan partisipasaun husi partisipante hamutuk 46, kompostu husi feto 39 no mane 7.

Diálogu ne’e ho objetivu atu fornese espasu ida ne’ebé seguru, estruturadu, inkluzivu, no respeitu ba sobrevivente feto sira atu voluntariamente espresa sira nia aspirasaun, prioridade, preokupasaun, no rekomendasaun sira. Iha tempu hanesan, eventu ne’e fó oportunidade ba autoridade lokál no instituisaun relevante sira atu rona diretamente hosi sobrevivente sira, fahe informasaun kona-ba servisu sira ne’ebé disponivel, no diskute pasu konkretu sira atu hametin protesaun no kumprimentu ba feto sira-nia direitu.

Liután, diálogu ida-ne’e sai nu’udar momentum ida hodi rekoñese kontribuisaun no luta sira hosi movimentu feto nian durante tinan 50 liubá iha Timor-Leste, enkuantu reflete mós kona-ba progresu sira ne’ebé halo ona no dezafiu sira ne’ebé feto sira hasoru nafatin iha sira-nia luta ba igualdade, justisa, protesaun, no moris livre hosi violénsia.

Atividade ne’e involve parte interesada oioin, inklui reprezentante husi Prezidente Autoridade Munisípiu Bobonaro, administradór Postu Administrativu Maliana, Bobonaro, Balibo no Atabae, Ministeriu Interior liuhusi DNPCC, Diretór Rejistu Notariadu, Pontu Fokál SEI, reprezentante Ministeriu Edukasaun, RHTO, Polísia VPU, IADE, Diretóra Asaun Sosiál, Lideransa lokál, Uma Mahon Maria Tapo-Fokupers, Sobrevivente VBJ no seluk tan.

Liuhusi diálogu ida-ne’e, feto sobrevivente sira iha oportunidade atu fahe sira-nia esperiénsia, nesesidade, no dezafiu sira iha asesu ba protesaun, justisa, no servisu apoiu nesesáriu sira. Entretantu, Autoridade lokál no instituisaun relevante sira hetan enkorajamentu atu komprende diretamente kondisaun no nesesidade sira hosi sobrevivente sira no hametin sira ida-idak nia responsabilidade hodi fornese servisu sira ne’ebé responsivu, seguru, inkluzivu, no sentradu iha vítima.

Nu’udar rezultadu signifikativu husi diálogu ida-ne’e, partisipante hotu-hotu dezenzolve no konkorda ho Deklarasaun Kompromisu Konjuntu . Deklarasaun ida-ne’e reprezenta komprensaun no responsabilidade hamutuk hodi hametin protesaun ba feto sobrevivente sira husi VBJ, hadi’a koordenasaun entre instituisaun relevante sira, no enkoraja manejamentu kazu violénsia ne’ebé responsivu no inkluzivu liután ne’ebé respeita direitu, seguransa, no dignidade vítima sira-nian.

Reprezentante Prezidente Autoridade Munisipiu Bobonaro (PAM), Administradór Postu Administrativu Maliana, Sr. Augustu Caetano, subliña iha ninia observasaun katak, Deklarasaun Kompromisu Konjuntu labele sai de’it dokumentu formál ida, maibé tenke sai hanesan matadalan ba instituisaun ida-idak atu hala’o ninia responsabilidade no hadi’a kualidade servisu ba feto, ema ho defisiénsia, sobrevivente violénsia bazeia ba jéneru.

“Deklarasaun Kompromisu Konjuntu ne’e hanesan bukae ida. Ami sira ne’ebé partisipa iha diálogu ne’e sei la fila ho liman mamuk, maibé ida-idak sei asume responsabilidade hodi hala’o ami nia kna’ar no servisu bazeia ba kompromisu sira ne’ebé konkorda ona, atu nune’e ami bele hadi’a iha futuru. Ita tenke respeitu sira-nia direitu no dignidade, ne’ebé tenke respeita tomak hosi deklarasaun ne’e”, subliña.

Liuhusi atividade ida-ne’e, Fokupers hein katak, kompromisu sira ne’ebé konkorda ona bele halo tuir liuhosi asaun konkreta, responsabilidade ne’ebé klaru, no mekanizmu koordenasaun no monitorizasaun entre instituisaun relevante sira. Ho maneira ida-ne’e, feto sobrevivente sira sei la’ós de’it rona maibé mós hetan asesu ba protesaun, justisa, no servisu apropriadu tuir sira-nia direitu.

Atividade ne’e implementa husi Fokupers ho apoiu finanseiru husi MISEREOR.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *