Diretóra Ezekutiva Fokupers, Sra. Domingas Afonso Amaral, no Diretór PRADET Sr. Manuel dos Santos, ensera enkontru koordenasaun referral entre Fokupers, PRADET no SEFOPE. Foto: Lensa Fokupers
Baucau, 15 Maiu 2026: Fokupers Parseria ho The Asia Foundation (TAF) no Pacific Labor Mobility Support Program (PLMSP), koordena ho Sekretaria Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE), implementa programa pilotu kona-ba Programa Apoiu Mobilidade Sosiál ba Traballadór sira hodi fornese servisu akonsellamentu espesializadu ba traballadór Timor-oan sira ne’ebé servisu iha Austrália no sira-nia família iha Timor-Leste.
Programa ida-ne’e nia objetivu mak atu hametin beinestár psikososiál traballadór sira no família sira liuhosi servisu konseling ho aprosimasaun sira bazeia ba direitu umanu iha modalidade online no prezensiál. Programa ne’e sei fó espasu ne’ebé seguru no apoiu fíziku no mentál (support sosial) ba ita-nia traballador sira ne’ebé ba servisu iha estranjeiru, inklui mós sira-nia família iha Timor. Ita hotu hatene katak, servisu iha rai li’ur la’ós de’it kona-ba osan, maibé mós oinsá ita proteje ita-nia traballador sira husi kestaun hanesan estrese, izolamentu, no prevene Violénsia bazeia ba Jéneru (GBV) no liuhusi Programa Apoiu Sosiál Mobilidade ba Traballadór ita sei hahú implementa ba fulan 6 uluk no posibilidade boot sei kontinua depois fulan Jullu ba oin.
Nu’udar parte husi implementasaun programa ne’e, Fokupers, Pradet, no SEFOPE (Baucau, Viqueque, Manatuto no Lospalos) hala’o enkontru koordenasaun referral iha Salaun Pradet Baucau. Enkontru ida ne’e diskute kona-ba koordenasaun no mekanizmu referral iha kazu Violénsia Bazeia ba Jéneru (VBJ), no mós oinsá fó apoiu akonsellamentu ne’ebé seguru, lalais, no apropriadu ba traballadór Timor-oan sira iha Austrália no sira-nia família iha Timor-Leste.
Atividade ida-ne’e mós sai nu’udar oportunidade importante atu hametin kolaborasaun entre SEFOPE no rede referral hanesan, Fokupers no Pradet, nune’e sobrevivente sira husi violénsia bele hetan asesu ne’ebé efetivu liután ba servisu akonsellamentu no apoiu psikososiál.
Liuhusi koordenasaun forte entre Governu no organizasaun sosiedade sivíl sira, hein katak traballadór timoroan sira no sira-nia família sei hetan protesaun di’ak liután, partikularmente bainhira hasoru dezafiu sosiál oioin no risku violénsia bazeia ba jéneru.
Fokupers hato’o ninia apresiasaun no gratidaun ba The Asia Foundation (TAF) nia apoiu, ne’ebé halo atividade ida-ne’e bele realiza ho susesu no nu’udar pasu dahuluk ne’ebé importante hodi hametin sistema apoiu ba traballadór timoroan sira no sira-nia família.



