Partisipantes halo simulasaun Mekanizmu Rede Referal VBJ. Foto: Lensa Fokupers. Data:15-17/6/2026
Nahareka, 15–17 Juñu 2026, Fokupers, Parseria ho Gabinete Apoiu ba Sosiedade Sivíl (GASC), hala’o Treinamentu kona-ba Mekanizmu Rede Referál Violénsia Bazeia ba Jéneru (VBJ) ba estrutura lideransa suku Nahareka, Postu Administrativu Ossu, Munisípiu Viqueque.
Treinamentu loron tolu ne’e partisipa husi partisipantes na’in 25 (feto 7 no mane 18), ne’ebé halo parte iha estrutura lideransa suku Nahareka. Atividade ne’e ho objetivu atu haforsa kapasidade lideransa komunitária no fornesedór servisu sira hodi identifika, responde, no refere kazu Violénsia Bazeia ba Jéneru ho seguru no apropriadu, enkuantu haforsa esforsu prevensaun no responde VBJ iha nivel komunidade.
Durante treinamentu, partisipante sira hetan komprensaun kona-ba konseitu no forma Violénsia Bazeia ba Jéneru, enkuadramentu legál ne’ebé proteje feto no labarik-feto sira, no mekanizmu referral ne’ebé disponivel ba sobrevivente sira atu asesu ba servisu sira ne’ebé presiza.
Xefe Suku Nahareka hato’o nia apresiasaun ba treinamentu ne’ebé fó husi Fokupers. Nia afirma katak atividade ida-ne’e importante tebes ba lider komunitária sira atu komprende sira-nia papél hodi maneja kazu violénsia ne’ebé akontese iha komunidade.
“Treinamentu ida ne’e importante tebes ba ami nu’udar lideransa Komunitária suku Nahareka dalaruma kazu hanesan ne’e mosu, maibé ema tauk atu koalia sai, no ami mós konfuzaun kona-ba prosesu refere kazu Violensia Bazeia ba Jeneru.Obrigadu ba Fokupers nia prezensa, ne’ebé hasa’e ona ami nia koñesimentu, agora ami hatene pasu sira ne’ebé atu foti wainhira akontese violénsia hasoru feto no labarik feto iha ami nia suku,” nia hateten.
Nia subliña liu tan katak, treinamentu loron tolu ne’e fó benefísiu barak ba partisipante sira.
“Treinamentu ida ne’e ajuda ami kompriende prosesu Violénsia Bazeia ba Jéneru, enkuadramentu legál, no tipu violénsia sira, no hadi’a ami-nia abilidade atu kaer kazu sira ne’e.Ami mós sei fahe informasaun ne’ebé ami hetan durante loron tolu ne’e ba komunidade atu nune’e ema barak liután kompriende importánsia atu prevene violénsia,” nia akresenta.
Liuhusi treinamentu ida-ne’e, Fokupers hein katak lideransa komunitária sira bele sai vanguarda hodi kria ambiente ne’ebé seguru ba feto no labarik-feto sira, no garante katak sobrevivente sira husi Violénsia Bazeia ba Jéneru iha asesu ba servisu ne’ebé apropriadu liuhosi mekanizmu referál ne’ebé disponivel.
Atividade treinamentu ne’e hetan apoiu fundus husi Gabinete Apoiu ba Sosiedade Sivíl (GASC).


